16 C
Diyarbakır
Salı, Ekim 27, 2020

Kürt Kadın Gazeteciler Günü’nün ardından

Okumalısınız

PKK, Kürdistan ve Türkiye’de devrimci bir halk yarattı

KEMAL SOBE Dünyanın en eski halklarından Kürtlerin son yüz yıldır neler yaşadığı, nasıl...

Kürtlere yenildin Recep T. Erdoğan

Recep T. Erdoğan’ın aklı almaz ama, özgürlüğe adanmış hiç bir halk, tarih boyunca yenilmemiştir. Katiller erken veya...

Roja’nın anlattıkları

Rudaw televizyonu, Roja’yı ve hikayesini konuşmak üzere Rudaw’ın Qamîşlo’daki stüdyosuna davet etmiş. FERDA...
  • Kürt kadınları Türkiye’nin ilk kadın genel yayın yönetmeni Gurbetelli Ersöz’un yaşamını yitirdiği 7 Ekim tarihini, Kürt Kadın Gazeteciler Günü olarak kutluyor.

Gurbetelli’nin direniş mirasını devralan Kürt kadın gazeteciler neredeyse yüzyıldır faşizme ve zulme karşı direnişin ön saflarında yer alırken, basın yayın alanında da yeni bir kadın basın geleneğinin yaratıcısı oldular. Günümüzde Kürt kadın gazeteciler; hem sömürgeci güçlere, hem kendi toplumunun feodal normlarına, hem de genel olarak cinsiyetçi medyaya karşı zorlu bir mücadele vermeye devam ediyorlar.

Biraz daha eskiye gidersek 20’inci yüzyılın ilk yarısında kıt olsada Kürt basının da kadınların yer alışına tanıklık ediyoruz. Bu bağlamda Kürt Kadınları Teali Cemiyeti üyelerinin ulusal bilinç oluşturma amaçlı yazdıkları yazılar önemlidir. Yine aynı dönemde Osmanlı İmparatorluğunda etnik unsurlardan kadınların ortaklaşmasıyla 1913 yılında çıkan ‘Kadınlar Dünyası’ isimli derginin kadın sorununu gündemine alması, Kürt kadınlarının da dergiye yazmasına vesile olmuştur. Derginin kurucu ve yazarları arasında Meziyet Bedirxan, Fexriye Bedirxan, Mes’adet Bedirxan, gibi Kürt kadınları da yer almıştır. 1932-1950 yıllarında ise kadınlar yazar ve yönetici olarak basında yer almaya başlamış, Rewşen Bedirxan, Hawar’da Yazı İşleri Müdürlüğü görevinin yanı sıra, köşe yazarlığı yapmıştır. Rahmexan ise 1950 yılında Jîn dergisinin imtiyaz sahipliğini üstlenmiştir.

Yakın tarih bağlamında ise son 40 yıldır Kürt basının şekil almasında kadınların emeği belirgindir. Dergiden, gazeteye, kadın ajansından, kadın televizyonuna; özneleşen Kürt kadınların gazetecilik deneyimi çetin bir mücadele içinde tarihselleşiyor diyebiliriz. Bu bağlamda Kürdistan Kadın Hareketinin ilk kadın dergisi Jina Serbilind 1993’de Avrupa’da yayına başlarken, ilk kadın gazetesi olan “Jiyana Azad” ise 1997’de Güney Kürdistan’da haftalık yayınlanmıştır. Kuzey Kürdistan’da ise 1998 yılında “Özgür Kadın” dergisi yayına başlamış ardından farklı isimlerle yoluna devam etmiştir. 2000’li yıllarda Kürt kadınları örgütlendikleri her alanda basın-yayın çalışmalarında yeni ilklere imza atmışlardır. 2001’de dağlarda Tanrıça Zilan, Güney-Batı Kürdistan’da Denge Jiyan, 2003’de Doğu Kürdistan’da Bahara Zen, 2004’de YJA STAR’ın yayın organı Star, 2005’de Avrupa’da Newaya Jin, 2007’de Kuzey Kürdistan Hêviya Jinê dergisi kadınların hayatına dahil olmuştur. Kürt kadınları 8 Mart 2012’de eril, cinsiyetçi haber dilinin alternatifini oluşturmak haberin cinsiyetçi doğasını değiştirmek amacıyla Diyarbakır’da Jin Haber Ajansını ilan etmişlerdir. “Ve yazıyoruz. Erkekler ne der diye düşünmeden yazıyoruz” sloganı ile yola çıkan JINHA’nın 2016 yılında Türk devleti tarafından kapatılması ile kadınlar yoluna Jinnews ile devam etmişlerdir. Halka gerçekleri ulaştırmayı ilke edinen Kürt kadınları, toplumsal kodlamalara savaş açacak cinsiyetçilikten beslenen ana akım medyaya karşı duracak, kadın değerlerini görünür kılacak ve kadın dünyasının aynası olma iddiası ile 9 Ocak 2018’de ise JIN TV’yi kurmuşlardır. “Kadının sesi, yaşamın yüzü” sloganıyla 8 Mart’da test yayınına başlayan JIN TV, 30 Haziran’da normal yayına başlamıştır.

Kuşkusuz Kürt kadın basını, yıllardır kayda değer bir külliyat oluşturmuş olan feminist medya eleştirisinden hareketle şekillenmiş; ancak onun ötesine geçen özellikler taşımıştır.

Yaşama dair her haberi kadın bakış açısıyla dünya kamuoyuna duyurmak, kadın özgün örgütlülüğüne, mücadelesine dikkat çekmek, erkek egemen cinsiyetçi medya kodlarına meydan okumak, kapitalist sistemin kadını parçalayan politikalarına karşı durmak, doğaya, üretime, estetiğe saygı Kürt kadın basıncılığının ilkelerini oluşturmuştur. Bu ilkeler Kürt kadın basınının ana akım gündemi reddederek kendi özgün gündemini oluşturmasına vesile olurken, hakikatin izinde kadın özgürlük mücadelesinin ise gözü, kulağı ve dili olmuştur.

Diyebiliriz ki Kürt kadın basını; Gurbetelli Ersöz, Ayfer Serçe, Nesrin Teke, Esen Aslan, Deniz Fırat, Nujiyan Erhan gibi birçok kadın devrimcinin canıyla kanıyla şekillenmiştir. Günümüzün Kürt kadın basıncılığı bu kadınların cesareti, kararlılığı ve bıraktıkları direniş mirası ile faşizme karşı direnişi örgütlemede devrimci bir rol oynayarak tüm kadınlara yol göstermeye devam etmektedir. Bu vesile ile bir kez daha Kürt Kadın Gazeteciler Günü tüm direnişçi basın emekçilerine kutlu olsun diyorum!

Yeni Özgür Politika-Sara AKTAŞ

En Çok Okunanlar

HPG, Cenga Heftanin şehitlerini andı

HPG BİM, 14 Temmuz günü Heftanin’de yaşanan çatışmalarda şehit olan 4 YJA Star ve HPG gerillasının kimliğini...

Barzani ve KDP İhanet Sosyolojisi

KDP’nin PKK düşmanlığı sadece sınıf karakteriyle açıklanamaz. KDP, Küresel sitemin yerel ayağı ve projesidir. Girdiği ihanet ilişkileri...

HPG BİM’den KDP’nin askeri yığınağına ilişkin açıklama

Son birkaç gündür medya organlarında KDP güçlerinin gerilla üs alanlarına doğru sevk edildiğine dair haberlere ilişkin açıklama...

Gerilla TV, Girê Şehit Şilan’daki eylemin görüntüsünü yayınladı

Gerilla TV, 15 Eylül’de  Heftanin'deki Kartal Tepesi’ne bağlı Şehit Şilan Tepesi’ne konumlanmış işgalci Türk ordusuna yönelik HPG...

Barzaniler ve KDP’nin ihanet tarihi

Mesut Barzani: “Babam Mele Mustafa Barzani'nin bize vasiyetidir, dedi ki; TC bizim dostumuzdur. TC'ye karşı tek bir...

Karayılan: Kürtlerin kaderinin belli olacağı bir dönemdeyiz

Stêrk TV’de yarın akşam yayınlanacak özel programa konuşan PKK Yürütme Komitesi üyesi Murat Karayılan, Güney Kürdistan’da yaşanan...

Ateşin Çocukları İnisiyatifi’nden bir çok kentte yakmalar

Ateşin Çocukları İnisiyatifi, İstanbul, Sakarya, İzmir, Ankara, İstanbul, Bursa, Tekirdağ’da birçok yeri ateşe verdiklerini belirtti.

Ateşin Çocukları İnisiyatifi 22 aracı ateşe verdi

Yazılı bir açıklama yapan Ateşin Çocukları İnisiyatifi, İzmir, Antalya, İstanbul, Aydın, Balıkesir, Adana’da birçok yeri ateşe verdiklerini...

En Son Paylaşılanlar

%d blogcu bunu beğendi: